Plaatsen en onderhoud
Raamdorpelsteen: soorten, maten, kosten en vervangen
In het kort
- Een raamdorpelsteen ligt buiten onder het kozijn, op het metselwerk. Hij voert regenwater over de gevel heen af en dekt de muur onder het raam af.
- De meest gebruikte soort is keramisch: 105 mm breed, 30 mm dik, in diepten van 105 tot 280 mm. Daarnaast zijn er raamdorpels van hardsteen, beton en aluminium.
- Een keramische raamdorpel kost als materiaal ongeveer €40 per meter, Belgisch hardsteen rond €50 per meter. Arbeid van een metselaar komt erbij.
- Bij nieuwe kunststof kozijnen kan een goede bestaande raamdorpel vaak blijven liggen. De waterslag van het kozijn voert het water dan over de steen af.
- Raamdorpelstenen zijn metselwerk. Ze vallen niet onder onze standaardmontage, maar we bespreken vooraf wat er nodig is.
Een raamdorpelsteen is de stenen afdekking buiten onder een raam. Hij ligt op het metselwerk, direct onder het kozijn, en voert regenwater over de gevel heen af zodat de muur eronder droog en schoon blijft. De meest gebruikte raamdorpelstenen zijn keramisch: kleine, verglaasde of onverglaasde stenen van 105 mm breed die je naast elkaar in de mortel legt. Daarnaast zijn er raamdorpels van hardsteen, beton en aluminium. Als materiaal kost een keramische raamdorpel ongeveer €40 per meter en een hardstenen dorpel rond €50 per meter, plus het werk van een metselaar. Hieronder lees je welke soorten er zijn, welke maten je nodig hebt, wat het kost en wat er met je raamdorpels gebeurt als je nieuwe kozijnen laat plaatsen.
Wat is een raamdorpelsteen?
Onder een raam zit aan de buitenkant een horizontaal vlak dat flink wat regen opvangt: al het water dat langs het glas en het kozijn naar beneden loopt, komt daar terecht. Zonder afdekking loopt dat water het metselwerk in of langs de gevel naar beneden, met vochtplekken, groene aanslag en vorstschade als gevolg. Een raamdorpelsteen lost dat op. Hij doet drie dingen:
- Water afvoeren. De steen ligt onder afschot naar buiten en steekt voorbij de gevel uit, zodat het water vrij van de muur afdruppelt.
- Het metselwerk afdekken. De bovenkant van de muur onder het raam wordt afgesloten, zodat er geen water in de voegen of de spouw loopt.
- Afwerken. Een raamdorpel geeft het raam een nette, horizontale lijn in de gevel. Met de kleur van de steen bepaal je mee hoe de gevel eruitziet.
In de praktijk worden een paar begrippen door elkaar gebruikt. Dit is het verschil:
| Begrip | Waar | Wat het is |
|---|---|---|
| Raamdorpel of raamdorpelsteen | Buiten, op het metselwerk onder het kozijn | Stenen of metalen afdekking die water over de gevel afvoert |
| Onderdorpel | Onderste liggende deel van het kozijn zelf | Onderdeel van het kozijn, van hout, kunststof of aluminium |
| Waterslag | Buiten, tegen de onderdorpel van het kozijn | Profiel van aluminium of kunststof dat water van het kozijn afvoert |
| Lekdorpel | Buiten, onder het kozijn | Andere naam voor een dorpel of profiel met een druiprand |
| Vensterbank | Binnen, onder het raam | Afwerking aan de binnenkant, geen waterafvoer |
Begrippen zoals wij ze gebruiken in onze offertes en in de kennisbank. Over de onderdorpel lees je meer in onderdorpel van een kunststof kozijn, over waterslagen in lekdorpel en waterslag.
Welke soorten raamdorpels zijn er?
Raamdorpels worden gemaakt van keramiek, natuursteen, beton en metaal. Elk materiaal heeft zijn eigen uitstraling en aandachtspunten.
| Materiaal | Uitstraling | Voordelen | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|
| Keramisch | Kleine stenen naast elkaar, verglaasd of onverglaasd | Kleurvast, onderhoudsvrij, glad en makkelijk schoon te houden | Veel voegen; een kapotte voeg laat water door |
| Natuursteen (hardsteen) | Eén doorlopende steen, grijs tot blauwzwart | Strak, sterk, één stuk zonder voegen in de lengte | Zwaar; op maat zagen; kan vlekken en krassen |
| Beton of kunststeen | Doorlopend, grijs of in kleur | Op maat te maken, ook voor brede ramen | Kan verweren en mos vasthouden; vaak geschilderd |
| Aluminium | Strak metalen profiel | Licht, snel te plaatsen, in elke RAL-kleur | Moderne uitstraling; past niet bij elke gevel |
Materialen en eigenschappen: brochure keramische raamdorpels van Wienerberger (oktober 2025), Slimster (opties bij nieuwe ramen) en onze eigen ervaring bij het vervangen van kozijnen. Geraadpleegd 31 oktober 2026.
Keramische raamdorpels
Dit is de klassieke Nederlandse raamdorpel: hardgebakken klei, net als een baksteen, maar in een speciaal profiel met afschot en een kering aan de achterkant. Ze zijn er verglaasd, met een glanzende glazuurlaag, en onverglaasd. Verglaasde stenen zijn het makkelijkst schoon te houden; regen spoelt ze grotendeels schoon. Wienerberger levert ze onder meer in natuurrood, lichtbruin, donkerbruin, zwart, ivoor, platinagrijs en basaltgrijs, ook in hoogglans. Voor hoeken, zoals bij een erker, zijn er verstekhoeken van 90° en 135°. Aan de uiteinden komen einddorpels met een groef of een opstaande rand, die voorkomen dat vocht zich in de hoeken verzamelt.
Natuursteen en hardsteen
Een raamdorpel van natuursteen is één doorlopende steen, meestal Belgisch hardsteen of een vergelijkbare blauwe steen uit Azië. Je ziet ze veel onder oudere woningen en bij monumenten. Aan de onderkant hoort een druiprand of waterhol: een groefje dat voorkomt dat water onder de steen terugloopt naar de muur. Hardsteen is sterk en strak, maar het oppervlak kan krassen en vlekken, en een lange steen is zwaar om te plaatsen.
Beton en kunststeen
Betonnen raamdorpels worden prefab gemaakt of op het werk gestort. Kunststeen is beton met een fijne toplaag die op natuursteen lijkt. Ze zijn op maat te maken en daardoor handig bij brede raampartijen. Onbehandeld beton kan verweren en groen worden; oudere betonnen dorpels zijn daarom vaak geschilderd. Bladdert die verf, dan is dat vooral een cosmetisch probleem.
Aluminium raamdorpels
Een aluminium raamdorpel is een gezet profiel dat over de muur onder het raam valt. Het is licht, snel geplaatst en in elke kleur te coaten. Bij renovatie wordt het soms over een oude, beschadigde stenen dorpel heen gezet. Het is iets anders dan de waterslag van een kunststof kozijn: die zit aan het kozijn zelf en is smaller.
Welke maten hebben raamdorpelstenen?
Keramische raamdorpels hebben een vaste breedte en dikte. Je kiest vooral de diepte: hoe ver de steen van het kozijn tot voorbij de gevel moet lopen. In de vakhandel wordt die diepte vaak de lengte genoemd.
| Maat | Keramische raamdorpel | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Breedte | 105 mm | Zo breed is één steen langs de muur; met voeg gaan er 9 in een meter |
| Dikte | 30 mm (Forte: 35 mm) | De zwaardere Forte-uitvoering is steviger en geeft een dikkere lijn |
| Diepte (lengte) | 105, 140, 160, 180, 215, 250 of 280 mm | Kies op de afstand van kozijn tot voorbij de gevel |
| Kering | 20 of 40 mm | De verhoogde rand aan de achterkant, onder of tegen het kozijn |
Assortiment en maten: brochure keramische raamdorpels van Wienerberger (oktober 2025). Aantal per strekkende meter: Stiho, Terca raamdorpel 105. Niet elke kleur is in elke diepte uit voorraad leverbaar.
Hoe bepaal je de diepte? Meet bij een bestaande raamdorpel van de voorkant van het kozijn tot de buitenkant van de gevel, en tel daar de overstek bij op: het stuk waarmee de steen voorbij de muur moet uitsteken om water vrij te laten afdruppelen. De steen moet dus altijd ruimer zijn dan de muur dik is tot het kozijn. Bij twijfel kies je de volgende maat; een te korte steen laat water langs de gevel lopen.
Hardstenen raamdorpels hebben geen vaste lengte. Ze worden op de breedte van het raam gezaagd, met een paar centimeter extra aan beide kanten. In de bouwmarkt zie je diepten rond 18 tot 20 cm en diktes van 4 tot 5 cm. Bij een steenhouwer laat je ze op maat maken, inclusief druiprand.
Wat kost een raamdorpelsteen?
De kosten bestaan uit het materiaal en het werk. Het materiaal is meestal het kleinste deel. Dit zijn prijzen uit de webwinkels van bouwmarkten:
| Raamdorpel | Maat | Prijs | Per meter (ca.) |
|---|---|---|---|
| Keramisch, verglaasd donkerbruin | 160 × 105 × 20 mm per steen | €4,25 per steen | €40 |
| Belgische blauwe steen | 160 × 18 × 5 cm | €79,99 | €50 |
| Belgische blauwe steen | 150 × 18 × 5 cm | €78,29 | €52 |
| Beton, kunststeen of aluminium op maat | op maat | op offerte | verschilt sterk per maat en kleur |
Prijzen incl. btw volgens de webwinkels van Hornbach (keramisch) en Gamma België (Belgische blauwe steen), geraadpleegd 31 oktober 2026. Prijs per meter is een eigen omrekening. Einddorpels, verstekhoeken, mortel en voegmiddel komen erbij. Prijzen veranderen; controleer ze voor je bestelt.
Rekenvoorbeeld voor het materiaal: een raam van 1,60 m breed met een raamdorpel die aan beide kanten 5 cm doorloopt, is 1,70 m. Daar gaan ongeveer 16 keramische stenen in, waarvan 2 einddorpels. Bij €4,25 per steen kom je op zo'n €70 aan stenen, exclusief de duurdere einddorpels, mortel en voegmiddel. Een hardstenen dorpel van 1,70 m kost als materiaal ongeveer €85 tot €90.
Het werk is het grootste deel van de rekening. De oude steen moet eruit, de ondergrond schoon en vlak, de nieuwe stenen in de mortel onder afschot, en daarna voegen. Een metselaar rekent een uurtarief of een prijs per raam. Een vaste landelijke prijs per meter is er niet, omdat het werk sterk verschilt per gevel. Vraag daarom een offerte met de maten en het aantal ramen erbij. Combineer het als het kan met ander gevelwerk, zoals voegen of het vervangen van kozijnen, dan scheelt het voorrijden en de steiger.
Raamdorpel vervangen bij nieuwe kozijnen
Bij het vervangen van kozijnen is de vraag altijd: blijft de oude raamdorpel liggen of moet hij eruit? Dat hangt af van de staat van de steen en van het nieuwe kozijn.
Onder een nieuw kunststof kozijn
Een kunststof kozijn heeft een eigen onderdorpel met aan de buitenkant een waterslag van aluminium of kunststof. Die waterslag voert het water van het kozijn af en laat het op de raamdorpel eronder vallen, waar het verder naar buiten loopt. Is de bestaande raamdorpel heel, vlak en ligt hij goed onder afschot, dan kan hij gewoon blijven liggen. Het nieuwe kozijn komt erop of erachter, en de waterslag valt over de steen.
Soms moet de steen er wel uit. Bijvoorbeeld als hij gescheurd of los is, als hij naar binnen afloopt, of als het nieuwe kozijn een andere diepte of hoogte heeft dan het oude. Dat zie je meestal pas goed als het oude kozijn eruit is. Daarom kijken we er bij het inmeten naar en zetten we het in de offerte als het nodig is.
Onder een nieuw houten kozijn
Bij een houten kozijn is de aansluiting op de raamdorpel gevoeliger. Hout moet onderaan kunnen drogen. Tussen een houten kozijn en een stenen raamdorpel hoort daarom een kleine ruimte voor ventilatie, zodat er geen water blijft staan tegen de onderdorpel. Wienerberger heeft daarvoor raamdorpelclips die je over de steen schuift en die die ruimte vasthouden. Een houten onderdorpel die direct in de mortel of kit staat, is een veelvoorkomende oorzaak van houtrot. Meer over houtsoorten en onderhoud lees je in hout voor kozijnen.
Bestaande raamdorpel laten liggen
- Geen metselwerk, dus sneller en goedkoper
- Gevelbeeld blijft hetzelfde
- Prima als de steen heel is en onder afschot ligt
Nieuwe raamdorpel laten maken
- Nodig bij gescheurde, losse of verkeerd aflopende stenen
- Kans om de gevel een nieuw kleuraccent te geven
- Extra kosten voor metselaar en materiaal
- Planning afstemmen met het plaatsen van de kozijnen
Joeri: leg er eerst een waterpas op
Voordat we een nieuw kozijn op een oude raamdorpel zetten, leg ik er een waterpas op. Loopt de steen vlak of zelfs naar binnen, dan gaat het mis, hoe goed het kozijn ook is: het water blijft staan tegen de waterslag en vindt vroeg of laat een weg naar binnen. Een steen die netjes naar buiten afloopt en uitsteekt voorbij de muur, laat ik liggen. Zie je groene aanslag of een donkere streep onder je raam, dan ligt de dorpel vaak verkeerd.
Zo wordt een raamdorpelsteen vervangen
Een metselaar werkt grofweg in deze stappen:
- Oude dorpel verwijderen. De oude stenen worden losgehakt zonder het kozijn en het metselwerk eromheen te beschadigen.
- Ondergrond schoonmaken. Oude mortel eraf, losse delen weg, zodat de nieuwe stenen op een vaste ondergrond komen.
- Afschot bepalen. De nieuwe dorpel moet naar buiten aflopen en voorbij de gevel uitsteken. De metselaar zet dat uit met een lat of draad over de hele breedte.
- Stenen leggen. De stenen gaan in de mortel, met de kering aan de kant van het kozijn. Aan de uiteinden komen einddorpels, bij hoeken verstekhoeken.
- Voegen. De voegen tussen de stenen worden gevuld en afgewerkt, zodat er geen water tussen kan.
- Aansluiten op het kozijn. Bij een houten kozijn met ventilatieruimte, bij een kunststof kozijn met de waterslag over de steen.
- Laten uitharden. Mortel en voeg hebben even tijd nodig voordat ze vol belast worden met water en vorst.
Zelf doen kan, als je handig bent met mortel. Het moeilijkste is het afschot en een strakke, rechte lijn over de hele breedte. Wil je je kozijnen zelf plaatsen, lees dan ook kunststof kozijn zelf plaatsen.
Veelvoorkomende problemen met raamdorpels
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Losse of wiebelende stenen | Mortel eronder is verweerd of gescheurd | Stenen opnieuw in de mortel zetten |
| Open of gescheurde voegen | Vorst, werking van de gevel | Voegen uithakken en opnieuw voegen |
| Water blijft staan tegen het kozijn | Te weinig of verkeerd afschot | Dorpel opnieuw leggen onder afschot |
| Groene aanslag of strepen op de gevel | Te weinig overstek, water loopt langs de muur | Diepere steen of steen met druiprand |
| Afbladderende verf op beton | Verf laat los door vocht en vorst | Schoonmaken en opnieuw schilderen, of vervangen |
| Houtrot in de onderdorpel | Houten kozijn staat direct op of in de dorpel | Ventilatieruimte maken; vaak is het kozijn aan vervanging toe |
Overzicht op basis van de praktijk van ons montageteam bij het vervangen van kozijnen, oktober 2026. Bij rot of lekkage aan het kozijn zelf: zie kozijn repareren.
Plaatst Venix ook raamdorpelstenen?
Eerlijk antwoord: nee, niet als los product. Wij leveren en plaatsen kozijnen, deuren en schuifpuien. Onze montage omvat het uitnemen en afvoeren van het oude kozijn, het plaatsen en stellen van het nieuwe kozijn en de afwerking met kunststof koplatten aan de binnenkant. Stuc- en schilderwerk, aftimmering, lood- en zinkwerk en bouwkundig werk vallen daar niet onder. Raamdorpelstenen zijn metselwerk, dus bouwkundig werk.
In de praktijk is dat zelden een probleem: onder een nieuw kunststof kozijn kan een goede raamdorpel meestal blijven liggen. Moet hij wel vervangen worden, dan zeggen we dat vooraf. Je kunt het dan door je eigen metselaar laten doen, of met ons overleggen of het als meerwerk kan. Meerwerk rekenen we tegen €150 per koppel monteurs per uur excl. btw (€181,50 incl.) plus materiaal, en altijd pas na jouw akkoord.
Onze montageprijzen: €695,75 incl. btw per kozijn. Je kozijnprijs bereken je in de configurator; alle stappen van een kozijnvervanging staan in kozijnen vervangen: het stappenplan.
Waar let je op bij een raamdorpel?
- Afschot naar buiten, over de hele breedte, zodat er nergens water blijft staan.
- Voldoende overstek voorbij de gevel, met een druiprand of waterhol aan de onderkant.
- Einddorpels of opstaande randen aan de uiteinden, zodat water niet langs de zijkant de muur in loopt.
- Dichte voegen tussen keramische stenen; controleer ze elk voorjaar.
- Ventilatieruimte onder een houten kozijn, en een waterslag die over de steen valt bij een kunststof kozijn.
- Kleur en materiaal die passen bij de gevel en, bij een monument, bij wat de gemeente vraagt. Lees vergunning voor kozijnen vervangen.
- Duidelijke afspraken in de offerte: wie haalt de oude dorpel weg, wie legt de nieuwe en wie voegt af.
Veelgestelde vragen over raamdorpelstenen
Wat is een raamdorpelsteen?
Een raamdorpelsteen is de stenen afdekking buiten onder een raam, op het metselwerk. Hij voert regenwater over de gevel heen af en dekt de muur onder het raam af. De meest gebruikte soort is keramisch, daarnaast zijn er raamdorpels van hardsteen, beton en aluminium.
Wat kost een raamdorpel per meter?
Als materiaal ongeveer €40 per meter voor keramische stenen en rond €50 per meter voor Belgisch hardsteen, volgens bouwmarktprijzen van oktober 2026. Daar komen einddorpels, mortel en het werk van een metselaar bij. Het werk is meestal het grootste deel van de kosten.
Welke maat raamdorpelsteen heb ik nodig?
Keramische stenen zijn 105 mm breed en 30 mm dik. Je kiest de diepte, van 105 tot 280 mm, op de afstand van het kozijn tot voorbij de gevel, plus de overstek. Meet bij twijfel de bestaande steen en kies liever een maat ruimer dan krapper.
Moet de raamdorpel eruit bij nieuwe kozijnen?
Niet altijd. Een hele, goed aflopende raamdorpel kan onder een nieuw kunststof kozijn meestal blijven liggen; de waterslag van het kozijn valt dan over de steen. Is de steen gescheurd, los of loopt hij naar binnen af, dan is vervangen verstandig.
Wat is het verschil tussen een raamdorpel en een onderdorpel?
De onderdorpel is het onderste liggende deel van het kozijn zelf. De raamdorpel ligt daaronder, op het metselwerk, en voert het water over de gevel af. Bij een kunststof kozijn zit tussen die twee nog een waterslag.
Kan ik een raamdorpel zelf vervangen?
Ja, als je handig bent met mortel. Het lastigste is een gelijkmatig afschot naar buiten en een strakke lijn over de hele breedte. Zorg dat de nieuwe steen voorbij de gevel uitsteekt en dat de voegen goed dicht zijn.
Plaatst Venix raamdorpelstenen?
Niet als los product. Raamdorpelstenen zijn metselwerk en vallen buiten onze standaardmontage. Bij nieuwe kozijnen kijken we of de bestaande dorpel kan blijven liggen; is vervangen nodig, dan bespreken we dat vooraf en kan het eventueel als meerwerk, altijd pas na jouw akkoord.
