Borstwering: hoogte volgens het Bbl, glas of paneel en kosten

Een borstwering is het dichte of vaste deel onder een raam. Dat kan een gemetseld muurtje onder de vensterbank zijn, of een vast vak onderin het kozijn met glas of een dicht paneel. Kun je op een verdieping meer dan 1 meter naar beneden vallen, dan eist het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) ter plaatse van een raam een afscheiding van minimaal 0,85 m hoog, gemeten vanaf de vloer. Bij een kozijn tot aan de vloer los je dat op met een vaste borstwering van doorvalveilig gelaagd glas, een dicht paneel of een stang. Een kunststof draaikiepraam met borstwering van 100 × 180 cm kost bij ons vanaf €682 incl. btw. Hieronder lees je wat de regels precies zeggen, wanneer glas wel of niet mag, wat een paneel oplevert en wat het kost.

Wat is een borstwering?

Het woord borstwering komt uit de vestingbouw: een muur tot borsthoogte waarachter je veilig stond. In een woning bedoelen we er twee dingen mee. Allebei zorgen ze dat het raam pas op een veilige hoogte begint.

In de bouwregels heet een borstwering een vloerafscheiding: alles wat voorkomt dat je van een vloer valt. Een borstwering is dus een vloerafscheiding ter plaatse van een raam. Dat onderscheid is belangrijk, want voor ramen geldt een lagere hoogte-eis dan voor een balustrade.

Bij kunststof kozijnen zie je de borstwering in de indeling terug. Een draaikiepraam met borstwering heeft één vak op ooghoogte met een vast vak eronder. Bij een kozijn met 2 vakken en borstwering loopt de borstwering over de volle breedte; bij 2 vakken met 2 borstweringen heeft elk vak een eigen borstwering en lopen de stijlen door tot onderin. Welke raamtypes er verder zijn, lees je in soorten ramen.

Hoe hoog moet een borstwering zijn volgens het Bbl?

Sinds 1 januari 2024 staan de bouwregels in het Bbl, dat het Bouwbesluit 2012 heeft vervangen. De eisen voor afscheidingen bij nieuwbouw staan in artikel 4.20 tot en met 4.23. Eerst de vraag of een afscheiding verplicht is: dat is zo als het hoogteverschil tussen de vloer en de aangrenzende vloer, het terrein of het water meer dan 1 meter is. Op de begane grond is dat meestal niet zo, op een verdieping vrijwel altijd.

Bron: IPLO, vloerafscheidingen bij nieuwbouw en bij verbouw, en de tekst van Bbl artikel 4.21 op Omgevingsweb, geraadpleegd 31 oktober 2026. Dit is een samenvatting; bij een bouwaanvraag geldt de wettekst.

De 0,85 m meet je vanaf de vloer tot de bovenkant van de borstwering. Bij verbouw van een huurwoning noemt IPLO uitdrukkelijk de bouwkundige vloer: laminaat, tegels of een dekvloer die later komt tellen niet mee. Ga er bij een koopwoning ook van uit, dan zit je altijd goed. De eis bij huurwoningen geldt niet als de vloer bij het raam grenst aan een balkon, dakterras, tuin of galerij.

Openingen en opstapjes in de borstwering

Naast de hoogte stelt het Bbl nog twee eisen die bij een borstwering in het kozijn kunnen spelen. In de onderste 0,7 m van een afscheiding in een woning mag geen opening zitten waar een bol van 0,1 m doorheen past (art. 4.22). En tussen 0,2 en 0,7 m boven de vloer mag de afscheiding geen opstapmogelijkheid hebben, zoals een horizontale regel waar een kindervoet op past (art. 4.23). Een vlakke borstwering van glas of een paneel voldoet daar vanzelf aan. Let op bij een tussenregel of roede laag in het glas, en bij een stang met horizontale spijlen.

Begane grond: geen borstwering verplicht

Op de begane grond, met minder dan 1 meter hoogteverschil naar buiten, stelt het Bbl geen eis aan de borstwering. Een raam of vast glas tot de vloer mag dan gewoon. Wel adviseren we bij glas dat lager dan 85 cm boven de vloer begint veiligheidsglas, omdat je ertegenaan kunt lopen of vallen. Daarover meer in de volgende paragraaf.

Glas in de borstwering: wanneer moet het gelaagd zijn?

Hier gaan twee dingen vaak door elkaar: letselveilig glas en doorvalveilig glas.

• Letselveilig glas voorkomt dat je je ernstig snijdt als je door een ruit valt of loopt. Dat kan gehard glas zijn (dat breekt in kleine korrels) of gelaagd glas (dat aan de folie blijft hangen).
• Doorvalveilig glas houdt je tegen als je ertegenaan valt, ook als het breekt. Dat is altijd gelaagd glas: twee of meer glasplaten met een folie ertussen. Gehard glas alleen valt na breuk weg en is dus niet doorvalveilig.

Het Bbl verwijst niet naar NEN 3569, de norm voor veiligheidsglas, en heeft geen algemene eis voor veiligheidsglas in woningen. Dat lees je ook in Bbl-eisen voor kozijnen. Toch is NEN 3569 de norm waar glaszetters en bestekschrijvers mee werken. Volgens de toelichting van Kenniscentrum Glas geldt hij voor bereikbaar glas: een ruit waar je tot op 0,85 m bij kunt komen. Begint dat glas in een woning lager dan 0,85 m boven de vloer, dan vraagt de norm veiligheidsglas.

NEN 3569:2018 volgens de toelichting van Kenniscentrum Glas (oktober 2018): gelaagd veiligheidsglas minimaal klasse 2(B)2, bijvoorbeeld 33.1, of thermisch gehard glas minimaal klasse 1(C)3, bijvoorbeeld 4 mm gehard. Doorvalveilig glas: Kingspan Light + Air, geraadpleegd 31 oktober 2026.

Bij het vernieuwen van een raam met kozijn in een huurwoning noemt IPLO letterlijk twee manieren om aan de 0,85 m te voldoen: veiligheidsglas, of een stang tussen of op het kozijn. De afscheiding moet daarbij de lijnlast en puntlast uit NEN-EN 1991 kunnen opnemen. Bestel je een glazen borstwering voor een verdieping, zet dat dan in de opmerking bij je bestelling, zodat we de glasopbouw met je afstemmen voordat we bestellen.

In onze configurator kies je per vak gelaagd veiligheidsglas. Dat kost €81 per m² glas, incl. btw. Een borstwering van een draaikiepraam van 100 cm breed heeft ongeveer 0,4 tot 0,5 m² glas, dus reken op zo'n €32 tot €40 extra. Het verschil tussen glassoorten lees je in gelaagd glas en HR++ of triple glas.

Borstwering met glas of met een paneel?

Een vaste borstwering in het kozijn kan glas zijn of een dicht paneel. Allebei passen in hetzelfde kozijn; het verschil zit in licht, privacy, veiligheid en subsidie.

Een paneel in een kunststof kozijn is meestal een sandwichpaneel: twee harde buitenlagen met een isolerende kern ertussen, aan de buitenkant in dezelfde kleur als het kozijn of juist in een accentkleur. Hoe goed het isoleert, hangt af van de dikte en de kern. Vraag daarom altijd de U-waarde van het paneel op als je op subsidie rekent.

In onze configurator rekenen de kozijnen met borstwering standaard met HR++ glas in alle vakken. Wil je in de borstwering een dicht paneel, zet het dan bij je bestelling in de opmerking; we nemen het mee in de definitieve offerte die je binnen 24 uur krijgt, en je betaalt pas na akkoord.

Isolatie: wat scheelt een borstwering?

Een borstwering in het kozijn vervangt vaak een oud houten paneel of enkel glas. Daar zit de grootste winst. Een nieuw kozijn met HR++ glas haalt bij ons een Uw van ongeveer 1,3 W/m²K. Met triple glas wordt dat lager, en in Premium (Aluplast Ideal 8000 NL) zit triple glas standaard. Wil je weten wat het oplevert op je energierekening, gebruik dan de besparingscalculator.

Borstwering en ISDE-subsidie

Via de ISDE krijg je subsidie op isolatieglas en op isolerende panelen in kozijnen. Een glazen borstwering valt onder glas, een dichte borstwering onder panelen. Dat maakt een flink verschil.

Bron: RVO, ISDE isolatiemaatregelen woningeigenaren, gecontroleerd 17 september 2026, bedragen voor maatregelen vanaf 1 januari 2025. Bij een tweede isolatiemaatregel binnen 24 maanden verdubbelt het bedrag.

De spelregels eromheen:

• Panelen alleen samen met glas. Een paneel krijgt alleen subsidie als je tegelijk HR++, triple of vacuümglas laat plaatsen.
• Minimaal 3 m² aan glas, panelen en deuren samen, en maximaal 45 m².
• Laten plaatsen. De ISDE geldt als een bedrijf de maatregel uitvoert; aanvragen kan tot 24 maanden na de eerste maatregel.

Rekenvoorbeeld: een kozijn met 3 vakken en borstwering van 240 × 180 cm heeft ongeveer 3,5 m² glas. Kies je triple glas in alle vakken, ook in de borstwering, en laat je het plaatsen, dan levert dat bij €111 per m² zo'n €390 subsidie op. Met een dicht paneel in de borstwering valt dat deel terug naar €10 of €45 per m², als het paneel aan de eis voldoet. Reken je eigen situatie uit met de subsidiecalculator; alle voorwaarden staan in subsidie op kozijnen.

Wat kost een kozijn met borstwering?

Onze kozijnen met borstwering bestel je direct online, in drie series. Basis is het voordeligste profiel, Comfort (Aluplast Ideal 7000 NL) onze standaard voor woningen, Premium (Aluplast Ideal 8000 NL) heeft standaard triple glas.

Venix-configurator, 31 oktober 2026: wit, HR++ glas in alle vakken (Premium: triple), incl. 21% btw. Laatste kolom: Comfort plus montage per kozijn (€695,75). Andere maten en kleuren reken je uit op de productpagina's.

Wat er nog bij kan komen:

• Kleur: 5 tot 21% extra, afhankelijk van de kleur en of het buiten of aan beide zijden is.
• Triple glas in Basis of Comfort: ongeveer €46 per m² glas.
• Gelaagd veiligheidsglas in de borstwering: €81 per m² glas.
• Montage: €695,75 per kozijn, inclusief uitnemen en afvoeren van het oude kozijn, in heel Nederland.
• Transport: gratis vanaf €2.500 aan producten, anders €182. Afhalen in Waalwijk is gratis. De levertijd is 3 tot 5 weken.

Borstwering verlagen of een raam tot de vloer maken

Veel mensen willen een raam met een hoge gemetselde borstwering vervangen door een kozijn tot de vloer. Dat geeft veel meer licht, maar het is meer dan een kozijn wisselen.

1. Vergunning checken. Je maakt de opening groter. Aan de achterkant is dat vaak vergunningvrij, aan de voorkant, bij een monument of in een beschermd stadsgezicht vaak niet. Lees vergunning kozijnen vervangen.
2. Constructie. Het metselwerk onder een raam draagt meestal geen gewicht, maar soms loopt er een spouwanker, leiding of fundering. Laat dat beoordelen voordat er gezaagd wordt.
3. Vloerafscheiding regelen. Op een verdieping moet er een afscheiding van minimaal 0,85 m komen: een borstwering in het kozijn, doorvalveilig glas of een stang.
4. Radiator en leidingen verplaatsen. Onder een raam hangt vaak de verwarming. Die moet ergens anders heen, of je kiest een dichte borstwering waar hij voor kan blijven hangen.
5. Onderkant afwerken. Een kozijn tot de vloer heeft een goede onderdorpel en waterafvoer nodig. Zie onderdorpel van een kunststof kozijn en lekdorpel en waterslag.

Wordt de opening breder, dan heb je vaak ook een nieuwe latei nodig; zie latei vervangen. Wil je in plaats van een raam een deur naar de tuin, kijk dan ook naar tuindeuren of een schuifpui.

Kozijn met borstwering bestellen: waar let je op?

• Hoogteverschil naar buiten gecheckt: meer dan 1 m betekent een afscheiding van minimaal 0,85 m.
• Hoogte borstwering gemeten vanaf de bouwkundige vloer, niet vanaf de afwerkvloer.
• Glas of paneel per borstwering gekozen.
• Gelaagd glas in elke glazen borstwering die lager begint dan 0,85 m, en doorvalveilig op een verdieping.
• Geen opstapjes tussen 0,2 en 0,7 m, zoals een lage roede of regel.
• Draairichting van het raam erboven, van binnenuit gezien.
• Triple glas overwogen als je op ISDE-subsidie rekent.
• Maten gemeten volgens de meetinstructie, of laat ons inmeten bij montage.

Twijfel je over de indeling, stuur dan een foto van de gevel en de binnenkant via het contactformulier. Of stel direct je kozijn met borstwering samen en zie de prijs voor jouw maat.