In het kort
- Een latei is de balk boven een raam of deur die het metselwerk erboven draagt. Het kozijn zelf draagt niets.
- In woningen van voor 1970 zit vaak een stalen latei die gaat roesten. Roest zet uit en duwt het metselwerk omhoog: scheuren en een golvende voeg zijn het signaal.
- Een latei vervangen boven een normaal raam kost indicatief €900 tot €2.000; bij een brede opening met stalen balk en constructeur €2.500 tot €6.000.
- Maak je een opening breder voor een schuifpui of deur, dan is altijd een nieuwe latei nodig, met een berekening van een constructeur.
- Een opening in een dragende muur vergroten is meestal vergunningplichtig. Kozijnen 1-op-1 vervangen niet.
Boven elk raam en elke deur in een gemetselde gevel ligt een latei. Je ziet hem meestal niet, maar hij doet belangrijk werk: hij draagt het metselwerk boven de opening. Gaat een latei roesten, of wil je een opening groter maken voor een schuifpui, dan wordt hij ineens het belangrijkste onderdeel van de verbouwing. In dit artikel lees je wat een latei is, welke soorten er zijn, hoe je problemen herkent en wat vervangen kost.
Wat is een latei?
Een latei is een horizontale balk boven een opening in de muur. Hij vangt het gewicht van het metselwerk, en soms van een vloer of dak, op en leidt het af naar de muur naast de opening. Het kozijn zelf draagt niets: dat zit los in de opening en is alleen bevestigd met ankers en schuim. Daarom kun je een kozijn vervangen zonder aan de latei te komen, zolang je de opening niet groter maakt.
In een spouwmuur liggen vaak twee lateien: één in het binnenblad en één in het buitenblad. In het buitenblad zie je soms alleen de onderkant, of een rollaag van op hun kant gemetselde stenen die de latei afdekt.
Soorten lateien
| Soort | Waar je hem tegenkomt | Plus | Min |
|---|---|---|---|
| Stalen latei (hoekstaal of strip) | Buitenblad, vooral woningen van 1920 tot 1980 | Dun, onzichtbaar onder de stenen | Roest als hij niet thermisch verzinkt is |
| Thermisch verzinkte stalen latei | Nieuwbouw en vervanging na 1980 | Roest veel minder, licht | Duurder dan blank staal |
| Betonlatei | Binnenblad, garages, bijgebouwen | Roest niet, sterk | Zwaar, dik, zichtbaar in het buitenblad |
| Stalton-latei (staal in baksteen) | Buitenblad met schoon metselwerk | Ziet eruit als gewone stenen | Duurder, beperkte overspanning |
| Stalen HE- of IPE-balk | Brede openingen, doorbraken | Grote overspanning | Altijd een berekening nodig |
Welke latei er bij jou in zit, zie je vaak aan de gevel: een rollaag of strak doorlopende stenen boven het raam wijst op staal; een grijze betonstrook op beton.
Roestende latei herkennen
Een blanke stalen latei roest van binnenuit. Roest neemt tot zeven keer meer ruimte in dan het staal zelf. Daardoor duwt hij de stenen erboven omhoog. Dat zie je aan de buitenkant aan een paar duidelijke signalen.
- Horizontale scheur in de voeg direct boven het kozijn, vaak doorlopend tot naast de opening.
- Trapvormige scheuren vanaf de hoeken van het kozijn schuin omhoog.
- Bruine roestvlekken of afbladderende schilfers onder de rollaag.
- Een opgedrukte rollaag: de stenen boven het raam staan niet meer recht.
- Het raam klemt aan de bovenkant, omdat de opening vervormt.
Wacht niet te lang
Een licht roestende latei kun je soms nog ontroesten en behandelen. Zijn de stenen al opgedrukt, dan moet hij eruit. Hoe langer je wacht, hoe meer metselwerk er opnieuw moet en hoe groter de kans dat het kozijn eronder vervormt.
Wat kost een latei vervangen?
De prijs hangt af van de breedte van de opening, of er gestempeld moet worden en hoeveel metselwerk erboven opnieuw moet.
| Klus | Indicatie incl. btw |
|---|---|
| Stalen latei boven een raam tot 150 cm vervangen, buitenblad | €900 tot €1.600 |
| Latei boven een raam tot 250 cm vervangen, incl. rollaag | €1.400 tot €2.400 |
| Opening verbreden tot 3 meter voor een schuifpui, incl. stalen balk en stempelen | €2.500 tot €4.500 |
| Doorbraak in dragende muur met constructieberekening | €3.500 tot €6.000 |
| Constructieberekening apart | €300 tot €750 |
Indicaties op basis van marktprijzen, oktober 2026, incl. btw, excl. het nieuwe kozijn. Steiger, stucwerk en schilderwerk binnen kunnen erbij komen.
Moet de latei toch vervangen worden, combineer het dan met nieuwe kozijnen. Het oude kozijn moet er vaak deels uit, en een nieuw kozijn in een opening met een nieuwe latei sluit beter aan. Wil je weten wat zo'n kozijn kost? Een draaikiepraam van 100 × 120 cm begint bij €572, een vast raam met draaikiepraam van 160 × 130 cm bij €788 in de serie Comfort. Meer in kosten kunststof kozijnen.
Latei bij een grotere opening voor schuifpui of deur
De meest voorkomende reden voor een nieuwe latei is niet roest, maar een wens: van een raam een deur maken, of een smalle tuindeur vervangen door een brede schuifpui. Dan moet de opening breder, en de bestaande latei is daar niet op berekend.
- Constructeur rekent wat er boven de opening rust (muur, vloer, dak) en welke balk nodig is.
- Stempelen. Het metselwerk en eventueel de vloer worden tijdelijk ondersteund.
- Uitbreken en balk plaatsen op opleggingen aan beide kanten, vaak met een betonnen of stalen poer.
- Metselwerk herstellen en dichtzetten rond de nieuwe opening.
- Kozijn of pui plaatsen zodra het metselwerk uitgehard is.
Welke pui het wordt, lees je in schuifpui of openslaande deuren en wat kost een schuifpui. Een garage ombouwen gaat op dezelfde manier; zie garagedeur vervangen door een kozijn.
Joeri: plan de latei vóór je de pui bestelt
De maat van de nieuwe opening bepaalt de maat van de pui. Laat de opening dus eerst maken, of in elk geval definitief vastleggen, en meet daarna pas de pui in. Een pui die 2 cm te groot is, krijg je er niet meer in.
Heb je een vergunning nodig voor een nieuwe latei?
Een latei vervangen op dezelfde plek en met dezelfde opening is onderhoud en meestal vergunningvrij. Maak je de opening groter in een dragende muur, dan verander je de constructie. Daarvoor geldt vaak een vergunningplicht of een meldingsplicht, en de berekening moet voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. In een voorgevel of monument komt daar het aanzicht bij. Doe altijd de vergunningcheck. Meer in vergunning voor kozijnen vervangen.
Veelgestelde vragen over de latei
Wat is een latei?
Een latei is een balk van staal, beton of staal in baksteen boven een raam of deur. Hij draagt het metselwerk boven de opening. Het kozijn zelf draagt niets.
Wat kost het om een latei te vervangen?
Boven een normaal raam tot 150 cm indicatief €900 tot €1.600 inclusief btw. Bij een brede opening, een stalen balk en een constructieberekening loopt het op tot €2.500 à €6.000.
Hoe weet ik of mijn latei roest?
Let op een horizontale scheur in de voeg boven het kozijn, trapvormige scheuren vanuit de hoeken, roestvlekken en een opgedrukte rollaag. Klemt het raam aan de bovenkant, dan kan ook dat een teken zijn.
Moet de latei vervangen worden als ik nieuwe kozijnen neem?
Nee, niet als de opening even groot blijft en de latei gezond is. Bij een grotere opening, bijvoorbeeld voor een schuifpui, wel. Zie je roest, combineer het dan met het vervangen van de kozijnen.
Heb ik een constructeur nodig voor een nieuwe latei?
Bij een grotere opening of een doorbraak in een dragende muur wel. De constructeur bepaalt welk profiel nodig is en hoe het wordt opgelegd. Bij een 1-op-1 vervanging boven een raam is dat meestal niet nodig.
Kan ik een stalen latei ook laten behandelen in plaats van vervangen?
Alleen als de roest nog oppervlakkig is en de stenen niet zijn opgedrukt. Dan kan de latei worden vrijgemaakt, ontroest en geconserveerd. Is de aantasting verder, dan is vervangen door een thermisch verzinkte latei de enige blijvende oplossing.
