Draaikiepraam afstellen: zo los je klemmen, slepen en tocht zelf op

Een kunststof draaikiepraam gaat tientallen jaren mee, maar het beslag heeft af en toe aandacht nodig. Na een paar jaar zakt een vleugel iets, de rubbers zetten zich en het raam gaat slepen, klemmen of tochten. Dat klinkt als een reden om de monteur te bellen, maar negen van de tien keer los je het zelf op met één inbussleutel. In dit artikel lees je hoe je een draaikiepraam en een kunststof deur afstelt, en wanneer je het beter aan een vakman overlaat.

Waarom gaat een draaikiepraam slepen of klemmen?

Een vleugel van een draaikiepraam hangt aan twee punten: het scharnier onderaan en de schaararm bovenaan. Het hele gewicht van het glas rust daarop. Triple glas weegt ongeveer 30 kg per m², HR++ glas zo’n 20 kg. Door dat gewicht en door dagelijks gebruik zakt de vleugel na verloop van tijd een paar millimeter. Ook het huis werkt: in de eerste jaren na plaatsing klinkt een nieuwe gevel nog wat na.

Het gevolg herken je meestal meteen:

Geldt voor kunststof draaikiepramen met draaikiepbeslag van onder meer Roto, Maco en Siegenia. De plek van de stelschroeven verschilt per merk een beetje.

Wat heb je nodig?

• Inbussleutel van 4 mm, het liefst met een lange arm of een T-greep. Bij sommige beslagen is het een torx (T15) of een platte schroevendraaier.
• Zuurvrije olie of vaseline voor het smeren van het beslag.
• Een tweede persoon om de vleugel licht op te tillen bij het afstellen van de hoogte.
• Een zachte doek en een sopje om eerst vuil uit het beslag en de sponning te halen.

Draaikiepraam afstellen in vijf stappen

1. Kijk waar het knelt. Sluit het raam langzaam en kijk waar de vleugel het kozijn raakt. Een strook papier tussen vleugel en kozijn helpt: trek je hem er bij een gesloten raam makkelijk uit, dan is de aandrukking daar te laag.
2. Stel de hoogte af aan het onderste scharnier. Haal het afdekkapje van het onderste scharnier. Bovenop zit een stelschroef. Draai je die met de klok mee, dan gaat de vleugel omhoog; tegen de klok in zakt hij. Draai in kleine stapjes van een kwartslag en til de vleugel licht op terwijl je draait.
3. Stel de zijkant af. In het onderste scharnier zit ook een horizontale stelschroef. Daarmee schuif je de onderkant van de vleugel richting scharnierkant of greepkant. De bovenkant stel je af aan de schaararm, met het raam in de draaistand: open het raam, en je ziet de stelschroef bovenin bij het scharnier.
4. Stel de aandrukking af met de sluitnokken. Rondom de vleugel zitten ronde of ovale sluitnokken (excenters). Door ze te draaien, verander je hoe hard de vleugel tegen de rubbers wordt gedrukt. Staat de markering richting de binnenkant, dan is de aandrukking hoog (winterstand); naar de buitenkant is laag (zomerstand). Verdraai alle nokken op dezelfde manier.
5. Test en smeer. Open en sluit het raam een paar keer, in de draai- en de kiepstand. Smeer daarna alle bewegende delen en de sluitnokken met een druppel zuurvrije olie.

Bij ons Comfort-kozijn zit Roto-beslag. De scharnieren hebben afdekkapjes die je er met een schroevendraaier voorzichtig af wipt. Gebruik geen kracht: kunststof kapjes breken snel.

Zomer- en winterstand: tocht oplossen

Veel draaikiepramen hebben sluitnokken met een zomer- en winterstand. In de winterstand drukt de vleugel harder tegen de rubbers en is het raam beter tochtdicht. In de zomer kan de lichte stand prettiger zijn, omdat de kruk dan lichter gaat en de rubbers minder worden samengedrukt.

Tocht het ook in de winterstand nog, dan zijn de rubbers vaak versleten of verhard. Die kun je vervangen. Lees meer in tocht bij ramen en deuren. Heb je last van condens aan de binnenkant van het glas, dan is dat meestal geen afstelprobleem; zie condens op ramen.

Kunststof deur afstellen

Een kunststof voordeur of achterdeur stel je op dezelfde manier af, alleen zitten er drie of vier scharnieren in plaats van twee.

• Deur sleept over de drempel: stel alle scharnieren een fractie hoger. Begin bij het bovenste scharnier; dat draagt het meeste gewicht.
• Deur raakt het kozijn aan de slotkant: trek de deur met de horizontale stelschroeven in de scharnieren richting scharnierkant.
• Slot gaat zwaar of de schoten vallen niet in: stel de sluitplaten in het kozijn bij. Ze hebben meestal sleufgaten, zodat je ze een paar millimeter kunt verschuiven.
• Tocht onderaan: controleer de valdorpel of het tochtrubber onder de deur, en de aanslag op de drempel.

Bij een deur met een meerpuntsluiting moeten alle sluitpunten goed in de platen vallen. Zit er één scheef, dan gaat de kruk zwaar en slijt het slot sneller. Twijfel je over het slot zelf, lees dan cilinderslot van je voordeur vervangen.

Valt afstellen onder de garantie?

Nee. De fabrieksgarantie dekt de werking van het hang- en sluitwerk, maar niet het afstellen en het onderhoud. Dat staat ook in de garantievoorwaarden van de fabrikant. Plaatsen wij de kozijnen, dan stellen we ze bij oplevering goed af en kijken we tijdens de garantietermijn op de montage gratis na als iets niet goed is gemonteerd.

Wanneer bel je een monteur, en wanneer is vervangen slimmer?

Afstellen helpt niet altijd. Laat een monteur kijken als:

• de vleugel ook na afstellen blijft zakken: dan is het scharnier of de schaararm versleten;
• de ruit in de vleugel is verschoven, waardoor de vleugel scheef hangt;
• de kruk doordraait of het raam niet meer op slot kan;
• er een scheur in de vleugel of het kozijn zit.

Een nieuw scharnier of een nieuwe schaararm kost meestal €40 tot €120 aan onderdelen, plus voorrijkosten en arbeid. Is het kozijn al 30 jaar oud, heeft het nog gewoon dubbel glas en moet je elke winter opnieuw afstellen, dan is een nieuw raam vaak de betere keuze.

Productprijs uit onze configurator, wit met HR++ glas. Montage (€726 incl. btw) doen we in Brabant en de Betuwe; daarbuiten bestel je zonder montage en meet je zelf in.

Wil je weten welk raamtype het beste past, draaikiep, draai of stolp? Lees soorten ramen.